ATEX Nedir? Ex Bölgeleri ve Koruma Tipleri İçin Temel Rehber

ATCO Group Teknik Rehber

ATEX Nedir? Ex Bölgeleri ve Koruma Tipleri İçin Temel Rehber

ATEX; patlayıcı atmosfer oluşma riski bulunan tesislerde kullanılan ekipmanların güvenli şekilde seçilmesi, sınıflandırılması ve uygulanması için kritik bir kavramdır. Ex bölgeleri, gaz-buhar veya toz kaynaklı patlayıcı atmosferin oluşma olasılığına göre belirlenir; koruma tipleri ise ekipmanın ateşleme kaynağı oluşturmasını önlemek için seçilir.

Odak Konu: ATEX ve Ex Bölgeleri Kapsam: Zone 0-1-2 ve Zone 20-21-22 Uygulama: Aktüatör, Vana ve Kontrol Ekipmanları

Kısa cevap: ATEX, patlayıcı atmosfer riski bulunan ortamlarda kullanılacak ekipman ve koruyucu sistemlerin güvenlik gerekliliklerini ifade eder. Ex bölgeleri gazlar için Zone 0, Zone 1, Zone 2; tozlar için Zone 20, Zone 21, Zone 22 olarak sınıflandırılır. Ekipman seçimi, bölge sınıfı, gaz veya toz grubu, sıcaklık sınıfı ve koruma tipine göre yapılmalıdır.

Endüstriyel tesislerde patlayıcı atmosfer riski yalnızca rafineri veya petrokimya sahalarında görülmez. Kimya tesisleri, boya üretimi, solvent depolama, gaz hatları, yakıt transfer alanları, ilaç üretimi, gıda tozu prosesleri, un ve şeker işleme hatları gibi birçok alanda yanıcı gaz, buhar, sis veya toz havayla karışarak patlayıcı atmosfer oluşturabilir. Bu alanlarda kullanılan elektrikli ekipmanlar, pnömatik ekipmanlar, vana otomasyon sistemleri ve saha kontrol elemanları uygun Ex koruma yaklaşımıyla seçilmelidir.

ATCO Group, riskli proses sahalarında kullanılan ATEX pnömatik aktüatörler, pnömatik aktüatörler, switch kutusu, solenoid valf ve vana otomasyonu ekipmanları için teknik çözüm desteği sunar. Bu rehberde ATEX kavramını, Ex bölge sınıflarını, ekipman kategorilerini ve koruma tiplerini temel seviyeden başlayarak açıklayacağız.

ATEX Ex Bölge Sınıflandırma Şeması Gaz ve toz kaynaklı patlayıcı atmosferlerde Zone 0, Zone 1, Zone 2 ve Zone 20, Zone 21, Zone 22 sınıflandırmasını gösteren şema. Ex Bölgesi Nasıl Okunur? Bölge sınıfı, patlayıcı atmosferin oluşma ihtimali ve sürekliliğine göre belirlenir. Gaz ve Buhar Zone 0 / 1 / 2 • Zone 0: Sürekli veya uzun süreli risk • Zone 1: Normal çalışmada oluşabilir • Zone 2: Kısa süreli veya beklenmeyen risk Yanıcı Toz Zone 20 / 21 / 22 • Zone 20: Sürekli veya uzun süreli toz bulutu • Zone 21: Normal çalışmada oluşabilir • Zone 22: Kısa süreli veya beklenmeyen risk Ekipman Seçimi Kategori, EPL ve koruma tipi • Bölge sınıfı • Gaz / toz grubu • Sıcaklık sınıfı

ATEX Nedir?

ATEX, Avrupa Birliği’nde patlayıcı atmosfer riski bulunan ortamlarda kullanılan ekipman ve koruyucu sistemlere yönelik güvenlik yaklaşımını ifade eden bir kavramdır. Endüstriyel uygulamalarda ATEX denildiğinde genellikle yanıcı gaz, buhar, sis veya tozun hava ile karışarak patlayıcı atmosfer oluşturabileceği alanlarda kullanılacak ekipmanların uygunluğundan bahsedilir.

ATEX kapsamı özellikle ekipman üreticileri, tesis işletmecileri, bakım ekipleri, otomasyon mühendisleri ve saha güvenliği sorumluları için önemlidir. Çünkü patlayıcı atmosfer bulunan bir alanda kullanılan ekipman, normal çalışma sırasında veya arıza durumunda kıvılcım, sıcak yüzey, ark, elektrostatik boşalma veya mekanik sürtünme gibi ateşleme kaynakları oluşturabilir. Bu risk doğru ekipman seçimi, doğru montaj ve doğru bakım yaklaşımıyla azaltılır.

Avrupa Komisyonu’nun ATEX ekipman ve patlayıcı atmosferler sayfasında belirtildiği gibi ATEX 2014/34/EU, patlayıcı atmosferlerde kullanılacak ekipman ve koruyucu sistemlerin piyasaya arz edilmeden önce karşılaması gereken gereklilikleri kapsar. Sahada ise işverenlerin tehlikeli alanları bölgelere ayırması ve uygun ekipman seçimini bu sınıflandırmaya göre yapması gerekir.

Teknik not: ATEX uygunluğu yalnızca ürün üzerinde “Ex” işareti bulunmasıyla tamamlanmış sayılmaz. Ekipmanın bölge sınıfı, gaz veya toz grubu, sıcaklık sınıfı, koruma tipi, montaj koşulu ve bakım prosedürü birlikte değerlendirilmelidir.

Ex Bölgesi Nedir?

Ex bölgesi, patlayıcı atmosferin oluşma olasılığına ve ortamda kalma süresine göre sınıflandırılan tehlikeli alanı ifade eder. Patlayıcı atmosfer; yanıcı gaz, buhar, sis veya tozun hava ile belirli oranlarda karışması ve ateşleme kaynağıyla karşılaştığında patlama riski oluşturmasıdır. Bu nedenle Ex bölge sınıflandırması, ekipman seçiminin temelini oluşturur.

Ex bölge sınıflandırması yapılırken yalnızca ortamda yanıcı madde bulunup bulunmadığına bakılmaz. Maddenin hangi sıklıkla atmosfere yayıldığı, normal işletme koşullarında ortaya çıkıp çıkmadığı, havalandırma şartları, kaçak ihtimali, proses ekipmanlarının yapısı, bakım senaryosu ve acil durum koşulları birlikte değerlendirilir. HSE’nin ATEX ve patlayıcı atmosferler rehberinde de alan sınıflandırmasının patlayıcı atmosferin oluşma ihtimali ve sürekliliğine göre yapıldığı vurgulanır.

Gaz, Buhar ve Sis İçin Ex Bölgeleri

Yanıcı gaz, buhar veya sis bulunan alanlar Zone 0, Zone 1 ve Zone 2 olarak sınıflandırılır. Zone 0 en yüksek riskli alandır; patlayıcı atmosfer sürekli, uzun süreli veya sık şekilde bulunabilir. Zone 1’de patlayıcı atmosfer normal çalışma sırasında ara sıra oluşabilir. Zone 2’de ise patlayıcı atmosfer normal çalışma sırasında beklenmez; oluşursa kısa süreli olması beklenir.

Yanıcı Toz İçin Ex Bölgeleri

Yanıcı toz bulunan alanlarda sınıflandırma Zone 20, Zone 21 ve Zone 22 şeklinde yapılır. Zone 20, patlayıcı toz bulutunun sürekli veya uzun süreli bulunabileceği alanları ifade eder. Zone 21’de toz bulutu normal çalışma sırasında ara sıra oluşabilir. Zone 22’de ise toz bulutu normal çalışmada beklenmez; oluşursa kısa süreli olması beklenir.

Ex Bölgeleri Karşılaştırma Tablosu

Aşağıdaki tablo, gaz-buhar ve toz kaynaklı patlayıcı atmosferlerde kullanılan temel Ex bölge sınıflarını özetler. Bu tablo genel bilgilendirme amacı taşır; gerçek saha sınıflandırması proses bilgileri, havalandırma, kaçak kaynakları ve risk analiziyle birlikte yetkin uzmanlar tarafından yapılmalıdır.

BölgeOrtam TipiRisk TanımıGenel Ekipman Seviyesi
Zone 0Gaz, buhar veya sisPatlayıcı atmosfer sürekli, uzun süreli veya sık olarak bulunabilir.Çok yüksek koruma seviyesi gerektiren ekipmanlar değerlendirilir.
Zone 1Gaz, buhar veya sisPatlayıcı atmosfer normal çalışma sırasında ara sıra oluşabilir.Yüksek koruma seviyesi gerektiren ekipmanlar kullanılır.
Zone 2Gaz, buhar veya sisPatlayıcı atmosfer normal çalışmada beklenmez; oluşursa kısa süreli olur.Normal koruma seviyesi sağlayan uygun Ex ekipmanlar değerlendirilebilir.
Zone 20Yanıcı tozPatlayıcı toz bulutu sürekli, uzun süreli veya sık olarak bulunabilir.Çok yüksek koruma seviyesi gerektiren toz ekipmanları seçilmelidir.
Zone 21Yanıcı tozPatlayıcı toz bulutu normal çalışma sırasında ara sıra oluşabilir.Yüksek koruma seviyesi gerektiren toz ekipmanları kullanılır.
Zone 22Yanıcı tozPatlayıcı toz bulutu normal çalışmada beklenmez; oluşursa kısa süreli olur.Uygun Ex işaretlemeye sahip ekipmanlar değerlendirilmelidir.
ATEX Ekipman Seçim Matrisi ATEX ekipman seçiminde bölge, gaz grubu, sıcaklık sınıfı, koruma tipi ve kontrol ekipmanlarının ilişkisini gösteren karar matrisi. ATEX Ekipman Seçim Mantığı Doğru ürün seçimi; bölge, sıcaklık sınıfı, gaz/toz grubu ve koruma tipinin birlikte okunmasıyla yapılır. 1. Bölge Zone 0 / 1 / 2 Zone 20 / 21 / 22 2. Ekipman Aktüatör Switch box / Solenoid 3. İşaretleme Ex d / Ex e / Ex i T sınıfı / Grup Ex 4. Uygulama Montaj Bakım / Devreye alma

ATEX Ekipman Kategorileri ve EPL Mantığı

ATEX ekipman seçimi yapılırken yalnızca Zone sınıfına bakmak yeterli değildir. Ekipmanın hangi kategoriye veya koruma seviyesine karşılık geldiği de değerlendirilmelidir. Genel yaklaşımda Zone 0 ve Zone 20 gibi yüksek riskli alanlar çok yüksek koruma seviyesine sahip ekipman gerektirirken, Zone 1 ve Zone 21 yüksek koruma, Zone 2 ve Zone 22 ise uygun seviyede koruma sağlayan ekipmanlarla değerlendirilir.

IECEx sisteminde kullanılan EPL yani Equipment Protection Level kavramı da ekipmanın patlayıcı atmosferde ateşleme kaynağı oluşturma olasılığına göre sınıflandırılmasına yardımcı olur. Gaz ortamları için Ga, Gb, Gc; toz ortamları için Da, Db, Dc ifadeleri kullanılır. IECEx’in standartlar ve kaynaklar bölümü, uluslararası Ex ekipman yaklaşımını takip etmek isteyen teknik ekipler için faydalı bir referans alanıdır.

Alan SınıfıGenel Risk SeviyesiTipik ATEX Kategori MantığıEPL Yaklaşımı
Zone 0Gaz atmosferi sürekli veya uzun süreli bulunabilir.1G seviyesi ekipmanlar değerlendirilir.Ga seviyesi koruma yaklaşımı.
Zone 1Gaz atmosferi normal çalışmada oluşabilir.2G seviyesi ekipmanlar değerlendirilir.Gb seviyesi koruma yaklaşımı.
Zone 2Gaz atmosferi normal çalışmada beklenmez, kısa süreli olabilir.3G seviyesi ekipmanlar değerlendirilir.Gc seviyesi koruma yaklaşımı.
Zone 20Yanıcı toz bulutu sürekli veya uzun süreli bulunabilir.1D seviyesi ekipmanlar değerlendirilir.Da seviyesi koruma yaklaşımı.
Zone 21Yanıcı toz bulutu normal çalışmada oluşabilir.2D seviyesi ekipmanlar değerlendirilir.Db seviyesi koruma yaklaşımı.
Zone 22Yanıcı toz bulutu normal çalışmada beklenmez, kısa süreli olabilir.3D seviyesi ekipmanlar değerlendirilir.Dc seviyesi koruma yaklaşımı.

ATEX Koruma Tipleri Nelerdir?

ATEX koruma tipleri, ekipmanın patlayıcı atmosferde ateşleme kaynağı oluşturmasını engellemek için kullanılan teknik tasarım yaklaşımlarını ifade eder. Bu koruma tipleri ekipmanın elektrikli veya mekanik yapısına, kullanım alanına, gaz veya toz ortamına ve istenen koruma seviyesine göre değişebilir. Bir ekipmanda doğru koruma tipinin seçilmesi, sadece sertifika uygunluğu açısından değil, saha güvenliği açısından da kritiktir.

Ex d Alev Sızdırmaz Muhafaza

Ex d koruma tipi, ekipman içinde oluşabilecek bir patlama veya kıvılcımın dış ortamdaki patlayıcı atmosfere yayılmasını önlemeyi hedefleyen alev sızdırmaz muhafaza yaklaşımıdır. Bu tip koruma, elektrikli ekipmanlarda ve bazı kontrol elemanlarında görülebilir. Muhafaza yapısı, bağlantılar ve kablo girişleri doğru uygulanmadığında koruma bütünlüğü bozulabilir.

Ex e Artırılmış Güvenlik

Ex e koruma tipi, normal çalışma koşullarında ark, kıvılcım veya aşırı sıcaklık oluşturmayacak şekilde tasarlanan ekipmanlarda kullanılır. Artırılmış güvenlik yaklaşımı, bağlantı noktaları, izolasyon mesafeleri, mekanik sağlamlık ve ısıl davranış gibi kriterlerle ilişkilidir. Bu tip ekipmanlarda montaj kalitesi ve bakım prosedürü önem taşır.

Ex i Kendinden Emniyetli Devre

Ex i koruma tipi, elektrik enerjisinin patlayıcı atmosferi ateşlemeye yetmeyecek seviyede sınırlandırılması mantığına dayanır. Saha sensörleri, sinyal devreleri, limit switch sistemleri ve düşük enerjili kontrol devrelerinde görülebilir. Kendinden emniyetli sistemlerde bariyer, izolatör, kablo parametreleri ve saha cihazı birlikte değerlendirilmelidir.

Ex t Toz Koruması

Ex t koruma tipi, yanıcı toz ortamlarında ekipman yüzey sıcaklığının ve toz girişinin kontrol altında tutulmasını hedefler. Toz birikimi, yüzey sıcaklığı ve muhafaza sızdırmazlığı bu tip uygulamalarda önemlidir. Zone 20, Zone 21 ve Zone 22 gibi toz bölgelerinde ekipman seçimi yapılırken toz grubu ve sıcaklık sınırı ayrıca değerlendirilmelidir.

ATEX İşaretlemesi Nasıl Okunur?

ATEX işaretlemesi, ekipmanın hangi ortamda, hangi koruma tipiyle, hangi sıcaklık sınıfında ve hangi gaz veya toz grubunda kullanılabileceğini gösterir. Bir ürünün üzerinde Ex işareti bulunması tek başına yeterli değildir; işaretin tamamı okunmalı ve saha sınıflandırmasıyla karşılaştırılmalıdır.

Örneğin bir ekipman üzerinde ekipman grubu, kategori, gaz veya toz işareti, koruma tipi, gaz grubu, sıcaklık sınıfı ve EPL seviyesi yer alabilir. Bu bilgiler, tesisin Ex bölge sınıflandırmasıyla uyumlu değilse ürün uygun kabul edilmemelidir. Özellikle aktüatör, switch box, solenoid valf ve pozisyoner gibi otomasyon ekipmanlarında işaretleme uyumu çok önemlidir.

Sıcaklık Sınıfı Neden Önemlidir?

ATEX ekipmanlarında sıcaklık sınıfı, ekipmanın yüzey sıcaklığının patlayıcı atmosferi ateşleyebilecek seviyeye çıkmaması için kullanılır. Yanıcı gaz veya buharın kendiliğinden tutuşma sıcaklığı, seçilecek ekipmanın sıcaklık sınıfıyla birlikte değerlendirilmelidir. Yanlış sıcaklık sınıfı seçimi, uygun Ex bölgesinde bile risk oluşturabilir.

Gaz ve Toz Grubu Neden Kontrol Edilmelidir?

Gaz ve toz grupları, patlayıcı atmosferin ateşlenme karakteristiğine göre ekipman uygunluğunu etkiler. Tüm Ex ekipmanlar her gaz veya toz grubu için uygun değildir. Bu nedenle solvent, hidrojen, asetilen, metal tozu veya organik toz gibi farklı riskler aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

Vana Otomasyonunda ATEX Seçimi Nasıl Yapılır?

Vana otomasyonunda ATEX seçimi yapılırken vana gövdesi, aktüatör, switch box, solenoid valf, pozisyoner, kablo rakoru ve saha bağlantıları birlikte değerlendirilmelidir. Çünkü patlayıcı atmosfer riski olan bir bölgede yalnızca ana ekipmanın uygun olması yeterli değildir. Sistemi oluşturan tüm ekipmanların saha sınıflandırmasına uygun olması gerekir.

ATEX Pnömatik Aktüatör Seçimi

Pnömatik aktüatörler, basınçlı hava ile çalıştıkları için birçok riskli sahada tercih edilebilir; ancak aktüatörün mekanik yapısı, aksesuarları ve kontrol ekipmanları Ex bölgesiyle uyumlu olmalıdır. Özellikle tek etkili veya çift etkili aktüatör seçimi, fail-safe pozisyonu ve saha güvenliğiyle birlikte değerlendirilmelidir. ATCO Group’un ATEX pnömatik aktüatörler rehberi, bu konuda ürün seçimi öncesi teknik çerçeve sağlar.

Switch Box ve Solenoid Valf Seçimi

Patlayıcı atmosfer riski bulunan alanlarda vana pozisyon bilgisinin alınması için kullanılan switch box ekipmanı da uygun Ex işaretlemeye sahip olmalıdır. Aynı şekilde solenoid valf, bobin, kablo bağlantısı ve saha montajı da değerlendirilmelidir. ATCO Group’un switch kutusu nedir içeriği, pozisyon geri bildiriminin vana otomasyonundaki rolünü anlamak için tamamlayıcı bir kaynaktır.

Kelebek ve Küresel Vanalarda ATEX Yaklaşımı

ATEX riski bulunan alanlarda kullanılan kelebek vanalar ve küresel vanalar, proses akışkanı ve otomasyon senaryosuyla birlikte değerlendirilmelidir. Vana gövdesi, sızdırmazlık malzemesi, aktüatör torku ve fail-safe ihtiyacı yanlış planlanırsa Ex uygunluğu olan ekipman kullanılsa bile proses güvenliği zayıflayabilir.

ATEX Ekipman Seçiminde Adım Adım Kontrol Listesi

ATEX ekipman seçimi, yalnızca katalogdan Ex işaretli bir ürün seçmek değildir. Doğru seçim için saha bölgesi, patlayıcı atmosfer tipi, ekipman görevi, sıcaklık sınıfı, koruma tipi, montaj şartı ve bakım yaklaşımı birlikte kontrol edilmelidir.

1

Ex Bölgesini Belirleyin

Gaz için Zone 0-1-2, toz için Zone 20-21-22 sınıflandırması netleştirilmelidir.

2

Patlayıcı Atmosferi Tanımlayın

Gaz, buhar, sis veya toz tipi; sıcaklık sınıfı ve grup bilgisiyle birlikte değerlendirilmelidir.

3

Ekipman Uygunluğunu Kontrol Edin

Aktüatör, switch box, solenoid valf ve bağlantı elemanları saha sınıfıyla uyumlu seçilmelidir.

Alan Sınıflandırmasını Netleştirin

ATEX ekipman seçiminin ilk adımı, tesis içindeki tehlikeli alanın doğru sınıflandırılmasıdır. Bu sınıflandırma yapılmadan ekipman kategorisi veya koruma tipi seçilemez. Alan sınıflandırması, proses tasarımı ve iş güvenliği disiplinlerinin birlikte çalışmasını gerektirir.

Ekipman İşaretlemesini Saha İhtiyacıyla Karşılaştırın

Ürün üzerindeki Ex işaretleme, saha sınıfıyla karşılaştırılmalıdır. Bölge, gaz veya toz grubu, sıcaklık sınıfı ve koruma tipi saha gereksinimini karşılamıyorsa ürün kullanılmamalıdır. Bu kontrol sadece ilk satın alma aşamasında değil, bakım ve değişim süreçlerinde de yapılmalıdır.

Montaj ve Bakım Şartlarını Planlayın

ATEX ekipmanın uygun seçilmesi kadar doğru monte edilmesi ve uygun şekilde bakımı da önemlidir. Kablo rakorları, bağlantılar, muhafaza kapakları, contalar, topraklama ve saha etiketleri düzenli kontrol edilmelidir. Yanlış montaj veya uygunsuz bakım, ekipmanın Ex koruma bütünlüğünü zayıflatabilir.

ATEX Seçiminde Sık Yapılan Hatalar

ATEX ekipman seçiminde yapılan hatalar, yalnızca mevzuat uyumsuzluğu değil, doğrudan saha güvenliği riski oluşturur. En sık yapılan hata, ürün üzerinde Ex işareti bulunduğu için her tehlikeli alanda kullanılabileceğini varsaymaktır. Oysa Ex işareti mutlaka bölge, ekipman grubu, kategori, sıcaklık sınıfı ve koruma tipiyle birlikte okunmalıdır.

Bir diğer yaygın hata, vana otomasyon sisteminde sadece aktüatörü ATEX uyumlu seçip switch box, solenoid valf veya kablo bağlantılarını standart bırakmaktır. Patlayıcı atmosfer riski bulunan bir alanda sistemin tüm bileşenleri uygun olmalıdır. Ayrıca bakım sırasında eşdeğer olmayan yedek parça kullanılması da koruma bütünlüğünü bozabilir.

Sık Yapılan Hatalar

  • Ex işaretini tek başına yeterli uygunluk göstergesi sanmak.
  • Zone sınıfı ile ekipman kategorisini karşılaştırmadan ürün seçmek.
  • Gaz grubu ve sıcaklık sınıfını dikkate almamak.
  • Aktüatörü uygun seçip switch box veya solenoid valfi standart bırakmak.
  • Tozlu ortamda yüzey sıcaklığı ve toz birikimi riskini göz ardı etmek.
  • Montaj sırasında uygun olmayan kablo rakoru veya bağlantı elemanı kullanmak.
  • Bakım sonrası Ex koruma bütünlüğünü yeniden kontrol etmemek.

ATEX Uygun Vana Otomasyonu İçin Teknik Destek Alın

ATEX riski bulunan sahalarda aktüatör, vana, switch box, solenoid valf ve kontrol ekipmanları birlikte değerlendirilmelidir. ATCO Group, Ex bölge sınıfına ve proses ihtiyacına uygun vana otomasyonu çözümleri için teknik seçim desteği sunar.

Sıkça Sorulan Sorular

ATEX nedir?

ATEX, patlayıcı atmosfer riski bulunan ortamlarda kullanılacak ekipman ve koruyucu sistemlerin güvenlik gerekliliklerini ifade eder. Yanıcı gaz, buhar, sis veya toz bulunan alanlarda ekipman seçimi ATEX yaklaşımıyla değerlendirilir.

Ex bölgesi nedir?

Ex bölgesi, patlayıcı atmosferin oluşma olasılığı ve ortamda kalma süresine göre sınıflandırılan tehlikeli alandır. Gaz ve buhar ortamları Zone 0, Zone 1, Zone 2; toz ortamları Zone 20, Zone 21, Zone 22 olarak değerlendirilir.

Zone 0 ne anlama gelir?

Zone 0, yanıcı gaz, buhar veya sis kaynaklı patlayıcı atmosferin sürekli, uzun süreli veya sık şekilde bulunabileceği en yüksek riskli alanı ifade eder. Bu bölgede kullanılacak ekipmanlar çok yüksek koruma seviyesi gerektirir.

Zone 1 ve Zone 2 arasındaki fark nedir?

Zone 1’de patlayıcı atmosfer normal çalışma sırasında ara sıra oluşabilir. Zone 2’de ise patlayıcı atmosfer normal çalışmada beklenmez; oluşursa kısa süreli olması beklenir. Bu fark ekipman kategorisi ve koruma seviyesini etkiler.

Zone 20, Zone 21 ve Zone 22 neyi ifade eder?

Zone 20, Zone 21 ve Zone 22 yanıcı toz kaynaklı patlayıcı atmosferler için kullanılır. Zone 20 en yüksek riskli alanı, Zone 21 normal çalışmada oluşabilecek toz bulutunu, Zone 22 ise kısa süreli veya beklenmeyen toz atmosferini ifade eder.

ATEX koruma tipi nedir?

ATEX koruma tipi, ekipmanın patlayıcı atmosferde ateşleme kaynağı oluşturmasını önlemek için kullanılan teknik koruma yaklaşımıdır. Ex d, Ex e, Ex i ve Ex t gibi koruma tipleri ekipmanın yapısına ve kullanım alanına göre seçilir.

Ex d koruma tipi ne demektir?

Ex d, alev sızdırmaz muhafaza yaklaşımını ifade eder. Ekipman içinde oluşabilecek kıvılcım veya patlamanın dış ortamdaki patlayıcı atmosfere yayılmasını önlemeyi hedefler. Muhafaza bütünlüğü ve kablo girişleri doğru uygulanmalıdır.

Ex i koruma tipi nerelerde kullanılır?

Ex i, kendinden emniyetli devre yaklaşımıdır. Elektrik enerjisinin patlayıcı atmosferi ateşlemeye yetmeyecek seviyede sınırlandırılmasını hedefler. Sensör, sinyal devresi, limit switch ve düşük enerjili kontrol devrelerinde kullanılabilir.

ATEX aktüatör seçerken nelere dikkat edilir?

ATEX aktüatör seçerken Ex bölgesi, gaz veya toz grubu, sıcaklık sınıfı, koruma tipi, ekipman kategorisi, fail-safe ihtiyacı ve kontrol ekipmanları birlikte değerlendirilmelidir. Sadece aktüatör değil, sistemdeki tüm bileşenler uygun olmalıdır.

Switch box ATEX uyumlu olmalı mı?

Patlayıcı atmosfer riski bulunan bölgede kullanılan switch box, limit switch veya pozisyon geri bildirim ekipmanı da saha sınıflandırmasına uygun Ex işaretlemeye sahip olmalıdır. Standart ekipman kullanımı güvenlik riski oluşturabilir.

ATEX işaretlemesi nasıl okunur?

ATEX işaretlemesi ekipman grubu, kategori, gaz veya toz işareti, koruma tipi, gaz grubu, sıcaklık sınıfı ve EPL gibi bilgileri içerir. İşaretleme, sahadaki Ex bölge sınıflandırmasıyla karşılaştırılarak değerlendirilmelidir.

ATCO Group ATEX ekipman seçimine destek verir mi?

ATCO Group, ATEX riski bulunan proseslerde aktüatör, vana, switch box, solenoid valf ve vana otomasyonu ekipmanlarının seçimi için teknik destek sunar. Proses bilgileri ve saha sınıflandırması birlikte değerlendirilerek uygun çözüm önerilebilir.

Alışveriş Sepeti
Scroll to Top